NHÀ VĂN TÀI NĂNG VÀ SỰ SÁNG TẠO NGHỆ THUẬT (Th.S Võ Minh Hải).

By

Nhà văn tài năng và sự sáng tạo nghệ thuật

                                                  Võ Minh Hải

                              (Khoa Ngữ văn Đại học Quy Nhơn)

        Sáng tạo là quá trình tìm hiểu về chân lý nghệ thuật với tư cách là một đối tượng chiếm lĩnh đặc thù. Nó thoát thai từ cuộc sống mang lại những hương vị thơm ngát dung dưỡng tâm hồn con người. Trong hoạt động ấy tài năng của người nghệ sỹ dường như là yếu tố quan trọng nhất đó cũng là cái mà nhà văn Nga Tuốc – Ghê – Nhép muốn đề cập đến trong quan điiểm của mình:“ Cái quan trọng trong tài năng văn học là cái mà tôi muốn gọi là tiếng nói của mình..”.

      Tài năng của người nghệ sỹ là vấn đề luôn gây tranh cãi. Một tác phẩm thật sự mang lại cảm xúc cho người đọc không chỉ ẩn chứa trong nó nội dung sâu sắc mới lạ mà còn phản ảnh được cái chân tài của nhà nghệ sỹ. Đó là yếu tố uyển chuyển ẩn chứa trong tác phẩm và thể hiện thông qua nhiều khía cạnh khác nhau từ quan điểm góc nhìn chi tiết hình tượng khả năng thâm nhập cuộc sống vốn văn hoá…Tuy nhiên vấn đề đặt ra ở đây là như thế nào là nhà văn tài năng và giàu cá tính sáng tạo? Vì sao nó lại là yếu tố quan trọng nhất?

      Theo truyền thống của Phương Đông người ta luôn coi cái tài là do trời ban cho. Quan niệm này giúp cho người nghệ sỹ tránh được thói tự mãn kiêu căng vô lối. Còn những người theo quan điểm thực tế thì luôn cho rằng tài năng chính là do công phu rèn luyện mà thành. Quan niệm này giúp cho nhà nghệ sỹ vững chí rèn tài. Song cái khả năng ấy suy cho cùng là vậy nó vừa là những khả năng thiên phú nhưng đồng thời nó cũng vừa là nhờ công phu rèn luyện của họ. Cái cá tính của nhà văn là sự thể hiện những tư chất những khả năng đặc biệt của họ trong sáng tạo nghệ thuật đặc biệt là văn chương. Đó là sự tổng hợp sức mạnh năng động giàu có sâu sắc của thế giới nội tâm trong mối quan hệ với ngoại giới. Nó là kết tinh không chỉ bởi sự khổ luyện một đời của nhà văn nhà thơ mà có khi là thông qua một mã di truyền của cả một dòng họ qua bao đời đúc kết mà thành. Không ai phủ nhận tài năng của Nguyễn Du khi sáng tác Kim Vân Kiều ( Đoạn Trường tân thanh) mà không có sự ảnh hưởng của truyền thống sáng tác của họ Nguyễn ở Tiên Điền. Cái tài của người sáng tác văn chương còn là sự cô đọng của cả một nền văn hoá mà bản thân họ được tắm trong đó nó như bầu không khí vô trùng và ngẫu nhiên mang lại cho họ những suy tư trong tâm hồn những sầu muộn rất người những lý giải phân tích hợp lý về cuộc đời về lẽ sống niềm tin…Bởi thế giây phút sáng tác là những giây phút thăng hoa cùng với những cảm hứng tuyệt vời. Tạo hoá đã trao cho họ sứ mệnh chăn sóc tâm hồn con người nhưng đồng thời cũng ban cho họ một trí tưởng tượng siêu việt vượt lên trên mọi biên độ để tạo ra những chân trời nghệ thuật. Con tạo đã ký thác chân lý của hoàn vũ nhân sinh thế sự vào trong họ và với những chất liệu tươi rói của cuộc sống họ đã xây dựng nên biết bao hình tượng sâu sắc. Sự mòn mỏi của người chinh phụ sự tự ý thức của người cung nữ đã được tác giả các khúc ngâm mô tả chân thực tỉ mỉ đã tạo nên khả năng hiện thực hoá tâm hồn phản ánh những trăn trở băn khoăn trong tâm lý người phụ nữ đời loạn người cung nữ nơi cung cấm những thành công ấy nếu không có cái tài khả năng lắng nghe của của nhà thơ thì có lẽ nó chỉ là một kiểu tự sự như các kiểu thuật sự trong Tình sử Trung Hoa (tên tác phẩm gồm hai tập do NXB Văn nghệ TP HCM XB Phùng Mộng Long biên trứ) .

      Tài năng và cá tính sáng tạo của nhà văn giống như tảng băng trôi nó có phần nổi có phần chìm và cũng như vậy tài năng và cá tính của người nghệ sỹ có phần thực có phần ảo. Khả năng giao thoa giữa hai phần này sẽ mang lại cho tác phẩm sức hấp dẫn và khả năng tái tạo mới trong vấn đề thanh lọc tâm hồn người đọc. Bản thân nhà văn còn là một cá thể xã hội một thực thể mang đầy cá tính điều đó góp phần trong việc tạo nên giá trị độc đáo riêng biệt của từng ngòi bút trong sáng tác. Trên cơ sở này mỗi người sẽ phát huy được khả năng tiềm  ẩn vốn có của mình. Những nhà thơ là những nhà ngoại cảm vĩ đại cảm xúc trong họ dâng coa nhưng ngọn triều và tuôn ra những dòng thơ mang nhiều sắc thái. Ta bắt  gặp xúc cảm mạnh mẽ trong thơ Vũ Hoàng Chương tinh tế trong thơ Nguyễn Bính cuồng nhiệt khao khát trong thơ Xuân Diệu ngỗ nghịch trong thơ Hồ Xuân Hương đoan trang cổ kính trong thơ Bà Huyện Thanh Quan… lại có những nhà thơ thích suy lý như Chế Lan Viên có người lại mang vẻ thâm thuý sâu sắc của sỹ phu Bắc Hà như Nguyễn Khuyễn có người lại mang dáng vẻ khá Tây trong bộ áo the của nhà nho đương buổi giao thời như Tản Đà… và tất cả đọng lại trong dòng chảy văn học như những chứng nhân của một thời quá khứ xa xôi nhưng còn vọng lại đến hôm nay và nó còn thể hiện ở khả năng sử dụng ngôn từ nghệ thuật đúng hơn đó là giọng văn của họ.Điều này ta thấy rõ qua giọng văn duy mỹ cầu kỳ khinh bạc nhưng lại trong sáng hồn nhiên của Nguyễn Tuân giọng văn có sức ám ảnh đến ma thuật vừa sắc sảo lạ lùng đến tàn nhẫn của Nguyễn Huy Thiệp hay giọng văn dí dỏm vui tươi bợt cợt nhưng sâu sắc có giá trị răn đời cảnh thế của Vũ Trọng Phụng.  Vậy tài năng và cá tính là yếu tố bên trong của khí chất là cái giúp người ta phân biệt giữa phong cách này với phong cách khác. Tất cả đã hoà vào trong một vẻ đẹp duyên dáng quyến rũ – Duyên thầm.

      Đến đây chúng ta có thể khẳng định rằng tài năng của nhà văn chính là cá tính sáng tạo nghệ thuật. Đó là cái thật sự độc đáo đó là cái tài nói lên đựoc nhiều điều mà không phải ai cũng nói đựơc đúng hơn đó là cái tài thổi hồn vào những xác chữ mang lại vẻ đẹp tự nhiên tươi rói như hoa đồng nội nhưng tiếng chim giữa rừng hoang núi thẳm và người nghệ sỹ nói chung và văn sỹ nói riêng mất đi chính họ thì xã hội cũng sẽ mất đi những tác phẩm kiệt xuất độc đáo. 

          Quy Nhơn tháng 10 năm 2006 

More...

Tản văn: ĐÁM MA TO (Trần Thị Thùy Minh - SP Văn K33).

By

alt src=data:image/jpg;base64 /9j/4AAQSkZJRgABAQAAAQABAAD/2wCEAAkGBhQSERUUExQWFRQVGBwYGRgYGRwXHBoaGx4ZFxcaGBgXHCYfFxojGhgXHy8gIycpLCwsGB4xNTAqNSYrLCkBCQoKDgwOGg8PFCkcFBwpKSkpKSkpKSkpKSkpKSkpKSkpKSksLCkpKSkpLCkpKSkpLCksLCksKSkpKSwpKSkpKf/AABEIAL8BBwMBIgACEQEDEQH/xAAcAAACAgMBAQAAAAAAAAAAAAAEBQMGAAECBwj/xAA+EAACAQIEAwYEBQMDAwQDAAABAhEAAwQSITEFQVEGEyJhcYEykaGxFCNCwfAHctFSYoKS4fEkM6KyFXOD/8QAGQEAAwEBAQAAAAAAAAAAAAAAAAECAwQF/8QAIxEBAQACAQQCAwEBAAAAAAAAAAECESEDEjFBIlETMmEzBP/aAAwDAQACEQMRAD8Ao62dazufCfQ0d3OvuKl/DaH0rdCC5Z+H0Fd3LPhPk37UacP8Nbazo391SANi1v8A8v2rsW5dfRj9KMs2vB/1V1bw/j9FNFBe1nwHzrtbEuf5you7h/B7ipVseNv5yFTQDSzqPOT9q0trf+/9qYfh9R5CstYf/wC/7U9AC9mCPRvtWza8H8/m9MrmF1Hoa3+G8FGgAXD6tptU9jDSs/zYUfbw2rfzlU+Ew3hPlH2o0DHsL2ct4i6Rcz/lKjrlMa551/6RV97V8BGJszJD2wzL0OmoYcwRST+nCBXvD9RS2faWH3q8lJEHnpUb5VHiF/DAe4n5xQz4fWnuPw0adNPkY+1A3LG/vWqaUthttK4u4Xf1NNGw+oqM2JB9T96AU3cJv/b+5qBsHt6n7U5ezqf7ajex8Pr+1GgR3MN4TpUdzDfYn7U8fCeEz/Nv8iormEzMwH+k0cAkGG12rS4XUU3GG1b0P2rlcJr7D7CnoFRw+p9a33Go9KZW8NofU1y+G8XtQRf3P2P7VsYfb1H70f8Ahvt+4rfcbeop6AG3h9ajSxoPQU1TDa1EmH8Io0YE2dW/u/xW6YDDfF6/4rKWg4RPuKlZdDWKunuPvU9waUVKZbeq1yF8L+tTINV9K5y+F/X/ADSU5tW/yx/yrMKjEkxrlj+feiLS+Ae9GcMwujsHEj9OsjbXz9KnLgFt20QAD1ipEw7FnIUmF5Db1psMMtzM4y6s+UGddM8jzg86mwFsqlxlBVpCMf8AUpO4nSRJqN8ETsmojpH7/asS1p/zppi8CQ7MNAgytA/4pr/qOWT0FBoN/JpP89aqXfJtXLPi9jWBPBRNxfF7VoL4asObNrVv5yqfBJo3t+9d4can2rrBLq/oPuaKFk7CL+fc/wD1L/8AarwdqpPYyRefTQooJ5DU/OrlceBoJ8v/ADWN8qjzDGr9p+Zmgr1vQ00xC/YD5aH7ULeTwn0rZOwT29ahCaH1NHMmtQhNPc0wEe3qf7f3rjuJj1/Y0Zl8W0+Gphwt+7F0AMgIJIMkSSCCNwQKjK6BdllBJ1iB56AwflQuSHY9Av3p9hcIRcUFQ+aFE7ZmAP0BE1viGAK3wqAZsqRGzMJkmeprOX0RZxPhgQZl+F0B13zEHNpyEigBZ19hVmxthXdUGaUUoeo+JtOviJpdgsCWuBY2+KdhHU9AauZcCk1myQNuc1w1vxUatvTqZqNk1Nawg5tb+n71j2tvWijb39BXLpoPWmSJbetRC14Pc0cBrUIXwn1NM3At6H1/xW6IK6e/+K3VAsUfcfep3taVpU096muiBUU4ktLt6VGw8D+tTWz9ood7vhI6moEFJpbXpBqfAYnIGjNPMgcgdjSTit8i0Cqk5IJ12E8xz5Vu3xjOqsjbmWWYII1g1OXg/KypiStp1GsuWQgaCVAIPuPrSzC9pXN0YcwEYEgsJhtJXTcfat2cfb7wgg53UtvpqpgfQVDh1dQ76BcxKk6TKgtl84rHwVWm0IsspdQb0sVJ1DTlEz1AB96CxR/KRWTJdViG81BOUn1/aujZtXLJZ08JXQzqehJ60PiFIEElsuxJkkHUSavA/TCPtWZfCakC6mmHD8BK5mUnmFHTqTyWtiQ4DBO5JA001Og2POmXDuAglvzFnLqBrGumtT3sOzIyMYEfp2BBLKQOh2NV3s8Daxly2cQ2QKWyhdWzeGCeg3ms8s/o1rur3Fh7ay3ezDBihBgAAMuo2OtZwb8UqW+8xBKj41ZQ7gEGPzNNBoRp70Baut+YSrsgBVJGg/VmJ57RUF3j4sZGylrjeEIozZv2JC6n0rO01iOFtsM2hzST58p+hNJ79mznKlgseHkfGBt1867xAKlCuYue88BgAyrSs7DQ0v4LwuzZuFipd7tyczkNkIOZY6MCTrR30aGYjs+w+Ehp89ddvelNzCMo8QI16VYrLgoUmWBOh0nzDVPffMo2y5TKNqTvAH1rTHOXijSnPb19qa8MhrDp4lCN3jMp1bko6+ddYjhKsQ1vQGJVt1nr5UHxFzhsuUs5JaQo0kaieoo6hRDgcS2njZDLBjI3YmWH/AKD0Iou8LN0SrsUtNDaEGYBBB9yfekPD8f+JaLK5mAZmbZZ1gHpqPrUj37lv8u5cUZhA8pPNucLAnyrltspQdfx5vucrIgyn1kkkeL+3L86kwIu2bZYFWBOVgDJB11n3OlVrhmNTvGV2gqxmB4SFiCD01p5iOLkErAgMp3A18ZM9dMtaSq1KCyaef8AN6GK6mjWu5vEeYk9ZOtDZa7IhwV0PqPtWOu1dxo393+KxxtTJsLrUAXRvWiBULfqp6CS8IU/zpWV1eMr8v2rKqQwI2H91S3qED6D+4fepcXcisyTK2lBuQoMv8Ww/wAVu7d8P1qFnUr8IYdDU8GKw/DYUEsYIn5zMzypTawyrcYWmtlZB1eDJ1jXzorGYy73eXKDmHhjXzAFV3FYhgH7y0viAgkbacjWWX8OLPg7gvX5NlgEUSSdm03jcR0pjxq4oVk0ZMyxEr3axBIj4h/mkfYrGG1mYHMGQACZ6/IipuMcGvnxCe6y5mEyZJzQI3AH1rPXA1ta+H8HslbYV2KsdAWmVEkADmCTPXSj+IYJFszAzRG8GAcu3tVe4D3i4a1ltm4gOfXwQSOp10M/Sm1vElwWK5nVSD+4DddRSl0fpJg0VnE7b684G1O8JYuORcVoUiIGoifhI6Aa0j4daOdJIkkiOY0J1qyYcOMMsMFPQcwDt8ta3yvx4EJsRxHJffUw2kbyQNoFH2UKsGVYuFefIayp6zSFsI+BW5fYm4CTmDHWDzB2Gse1JexnHMQ2LAcl7QzFpjwqZCAN5EisBVzHGWTC3HvLlNvNms7kgagqRuCDvQHC7+HxGW9L22slkyGRo6/DB1BEnxCq/wAR7c5bzW71hx3eYTIltNFI6HQz60kbt402gtjwIwLgtLEcwrEaaTvRqnHo3FONd1irVkozW7y6OonKxBEk8gPtNQteP4tMtv8AJM+JTOUwSsz56Ug4b/UezcvObv5KAjKCC0ropOmzamguKdvUUsMMpBzad4soApMEA/zWp1VaXXD4xTcNsmIMhTqSu+b0k/Spr+MBOY5sh0BG4gxseVU7BdtkNrDtdy989wJeZRlhFbwk+UEbU47ZcYDXUwquFzkZblshiJPhnlrtT0RzjT3dxbnUaj11A9oNVfthxO6tw5NmygTOxAIA+dWi/gywUuTCorNbaJMADcfWkXaMC3cGe2bipl23Ug6AdTI+tbW8bEhVw3jYsK9sKqXIhw0qQdwoHM8z61xjLH4y6Sl1bbDwkMZA0AaP5vUeOwLYt2fuRbYmQzH4xyJ55opFd4Die8YWRnWTqDA6jU/qrn9p0f4G4qW+7vW1BBNsn9TTDD2mkhxJS4Eg6Ekz5k7+woaMRYdBctFdcwDnMGkHmd9KsnA0tXz4hDquZyDuAYUCdgBv5g1eN5PXsfY4pbyqjQPDLHy1ihbVwHXrXXEezLC4rqzOIzCNdOQIHqPlUBVlYAiDXTjdRNTyMv8AyNcvyqE3DHvWXH2rVFEVC36vStG7UF28ZPpTODrnwj0FZUZbwL/aKyqngbKnfb1FSYh6hI8S+v8Amu7wY6KJrKhLbWRpr5UNfREiAcxmRB1PKKbcGORmMSQohgInrvzFTcQXvCWOUAICHnKS3QnY+21YZZHAn4Y+GRCofi3HrWWuG2r+dGCEECGnUAHUAc5FBYHj91rRQL4S5XNyExvOw/zTLC4hAlwKR3inXX4QQBMDlM1B7Sf/AIi0i3EKLafw6gRpJC//ABGvrUr4w2QucTmEqJ0CCdI85qgcSx7FyA7ttrrMgzt+1WftPirMBEW5ooILNJRiAY/ePOp2cp5bz96LYJy3NMin4W1IHpFEcd4uMOFQ28vgEQZmNJ+n0quYbs1iFKXrN3NeXKSpldwZ9YBFWy7wnDXbZuYnUpbyly0AQZ8K8iSd/KigLgcX+daHxMRJI/07a+xphwvFAYhlcZgAcuvwnaB7VR+zz/8ArLTBmIN0hQSZykGJ9AKv3BbZN254QQSNea77dDoPnW+P6Uex2JwoClWIh5dp1jYKsHymvL8fcy3rndFkBJWB4dNyIO3i1q98Sxt22957iK1keK3cElgQNVZBuCQdeU1ReIYw3rhuMAC0GBsNAAKnpY72WVBXLZbxNLRpJMny1qGBRd1jlUctT9qfcE4MpgsJnka1uoeONpNwnF5WMojeFjBA3ANcXsKL6m5bSCNXXoeo6g1a8XwO1lOVYMHX10pLgcccGzD4g2jA/Qg1M005Vd7fkPQ8/IxXpXZpsPiLa3EwoVSStwTqjCIKGPFqBsaq/aWyhUXLagBjuD9xTv8Apvx0sxw7XAbKqWUZdcxaYPXrWfURZqrnxAFgWK6osKwPiM7iPIClGNxFzvAwHgKAt1kSdusR8qd3/DcgmRqD/tnVTPvBqv8AG+G3e9Tury2/CVJKh5EzpOmx5074E3EfEMaoYBlzW8quSPi0+LUbbTS1u1dtXdQpCNlZDzIgyTHLl1qt8YFywbltb+ZbajeJ8XxDToeVDYLgjXMObr3CAPgCiSw0zMTy1IEVhZ6G10N04hwAO8tosgHkwkaxrGg260PheHWiW7zKhnMRb2GjeFecAPrPSqzwzte9l4AQKJBImd953qxcI4nnuBrHdBmBVyw31mR6zHtTlG3WPxTW8O4ViPEuswxEmMo6a0rs4xGYGddZmSQddKjwQu99edVW6qEkoTCg+KRrz0MR0o7hHZkXVN+5bKO6n8v4VEkQ1vzyjnV714KuO8ED1rp6Z3OzahB3ZJYGDmO/OT0pUZmurC7m0Vjb1DiDoakflUV7Y+lUQ9fgX0rK5snwJ6VurngEjXiCkAnU7b86LwmI8Dl5TSQQJAO3i+etL7V0tcRQDvyGp05V3f4hbtXALoK+IAgj9J0JJHyrnyoMMYuIz2rlsSumfpHOV5AiTSXtVihIA+EjSCYCjb9zXL9qbyXWFlsyNoMw5rtrudBSvGoWzOzeIsTHmdSI5CsMjPMdjvwdoW7b96LihySARqJ0iueCKe7u3jCi5IDxMbkyAZ1qv2kJEekc/YTtTu4ot2UVQPGcxPmdCIG4EVIBcNewbhW+jOp2cMRk/wB2XnrXXDAxvqyhXhiQHkqYk6j0ovhvDMx1B/m/1p+OEi1dtFBl8Ikn/kDHWZ+1HbfIGJxRzh0Nu4v4hZa4rCBrynkIP0qs2blx2uF2zAD4RsCWBOTkRViwOC1ZiT4fBBHxCZk9I/agTwwqt5VkEFdNxGpIn0ijSw3AOHXBisPcEZQ458og/Q1esNhbudntPkjwkRObc/cCq3wPBuzIWEpbZI8UER7edWbhqXPxKkAwzT6jWdOQrow/Sgy7027RVcpu5WOWIDgxoOh0Psa8qZG1DAqQYIOv1FegdveCXLoRluhLgYd3rl18UjzmqHcu3WJN45rkwxgDbTWNJqejzaWSe7gypQnYj95pxawt2ZGi77ml2Kf8u0Z12I+tNsPjzkE7dRrV5Rrh9O8eLhAy9KQ8VwrQpfQz608tY/UQc0co+9KeMYrO4BqI049pcJg0fC3MzbajyIpZ2GdUxsnNmyzbgSM8QMwHKj+OMbVlLcLDCZHmJofsPxU2MWUCZlvqLZMSVM8vUTS6n6supd16niLQSXJgMstO+bXXyFUTtpiriHDujFSyvykHaARV14jlhgAVGTcnYHaR6zVU7T2gcPZuMxhHjQbAzMU9fHaVAbAszQWJZoJJ01YZo1Nd2OH4lZtJdKhoJSdzOYRGxqy4/hue3nAEMVkka6E6+UijOH8EDKl0AFlOaAd1gCD51l27pKJjMLdnPdOYmZPUzGtbwt1kII/k71euJ8NVvELYyRrpB3kg+dKLnARlXuxGhI08id+etK4FVfwWNezczSTmMmdjJ1n6/Orf2k468WHt24hSSQdgNgR0qonDHnO23kdZp32WunusRbLKrAeF3MwpEc6mTRJsL2pdyDm1iCRsZ0hhz33pribKKIJytBKwDBjcAn7V5/fR7TlTv16+dPRxbPaspdfNlfRQYYdHLfSK1wyuN1RTVmqG82h9K6DAaFs0c+v/AHqC62h9K6vKTOwfy09KyucKfy09Kyrh2KT+JZcQChPhYEb/ACFG4m22IbvL32jSenzrvBYTI2bck/LWi+6lyOprGYEXPwwh0yeKQTB0NE43h8WVeDtJnQjWD9asNnAr8UeLQA+p1rXG+zrX2bK5GoEHb5UssArXA+HZjqDqJB8jqD8qfYrhnd5JVmA8QI1ieo6SRVitcDQaR8ConsBl1603wmGGZumUD7f4qOw1fwfCzbABB0Wfc6mm2LwZbuCASdAfQif2plcw3gbz0om1b8C/2j7VVi1bw1slEJHxFz89OfmKIu8NK3g2XwsinqMwI+4P0plesBTbAEBY+rEmj8XanTzpaBKmFy3iNvED9TTrFYi4luSFUgMvr0iPKKBuiMQPMRSfBYxGxbrfLAKJtsT4ZmDI5ct+lFnxArtuXt4LRlPgAOhnUjMyk7HU150j6D03/wA16nxnh7Y3CNazDM5hTl6GVJ9q844pw58MxtXF8YiTyI/2+VHSLNBdvTA6f4iiuH45k21HMUtDUx4Vh8zDTQH/AL1pnxB0t3I14hiSiyigSNCOc1Wblwkyd5q4YqxmsuBtlJA3IP8AiqZcOtTg06uzDi+M7y3agahY0BPOrX2KxFuxgTiHSDZZyWHxMCTqenSlXZbi1pbJt3InMYJ5jpVi4RddWt4a1bt5GzOxJ1ZQcxWI8/pWef0Mp7b4I9nGZr63Wui4Q5TUG0CIKHyDVLjOHK9o2t1DcxP3+9G3cRbw4Zlt5bjtMaASSdYGgneKiwuJ7xJYiVGwER5VWMtxSR3OFi3YZN9txMwaP4NZizoI12+9F4q0Cp/nOucHZCJlG0mjRIcdhwyXAes/MChcFYHdWCBum3LSSPWmrjxEdQPtUIwqoEVRCgmB6mTv6mnICDivCAdeik/Ij9jVK4VhWuXci6xJn/aNYM6HlXqWLsSQOoYfOl3C+DJYQqoklJJ5k7mlcNlaqPanhXwuANefnvrVcu4fkRqBPrXpPG8HNtidAsMB1PM/ImqrdtDp5e1VenvlNB4AnIDPkRRrnSocPayiunOlaScA2w5i0vp+9ZXNo/kj0/et1cFpKdqKwQm6vr/3oRzvTDhKzdX3+1SR9Zt6qPMU0s25J9aEw6+Nf7vtTLDLqamhNYXfzNE4VdW9P3qPCagetEYQat6fvUqdv8Pv+1TKsKPQfaorvwiOpojLoPQUKB45fsPprR94SAetCYsaj0ogP+WvkPtSoAY1fzrfmazhWCANy6wUo0q06woM6DzNc32zMh2KuPkamw+HItNrGfWDtPL96Wd+Jx1wvCsjXrVy5KTmtsNCFYQVkdCRFec9rVb8QzZi6zlBPLJA/ea9B4/xVcNYD3AfgK5l3kjQAdZ29KoWItzgbFw6kxJOp1kEk89edZY3XLTHHu4IFQmrHwQnu2A3WWH2pKiFiAupOlXDCYRcPazOY01NPLLbXHCYA/xBsYZS2rvLGfOqlfUnWrrx+0ly2MrAkjwgak8xpVTwuHNy53YIVzoA2kt/p8mOsVMy0escpyi4fZl1B5sB9asvFL5S/h2GbKLsNlEnKdCNfSuV7J3rN62zBWTPqVO2U8wfLWo+1GGe4q90GZs4jLvqIJFK1n1NScLtjE7y4yTqQGgjRdlAB5xrUODwy2yyKwZQNCD5D5ayKzBPctW7Vpz+ZcXIXbckSdfaBRtjCgHMoUKFKso+pHvWmFrEJf8Ah9xW7O3uKjxdwKBmIAkamhk4vaXQuNduY+YrQh7/ABCtXdh61o3lMQwM+dauEgjnM/5phq98S/zpXDL4v+J+tSXxqtcP8XtVJC4u1mtkdVIqj3BoKvxGnuaot63BI6Ej6nSq2kJNRXG0qa4sbiKhubUUzIP+QP5zrK5b/wBj5fesqpeCpffESOY08vWabdm7RN0ECYX6mBFMeF8Ka5buA5WRB4QQM3mBzBnSuODXEUJbUkOwnLzOvhJ6GRNc/wCThpjDWzZYMpAzRPpPSmVm0fERG8bjfT/NAtindO6CszIC3g5nWRm25xND4Lidtic5Nu6AD3UgkHcgx0rO52jR5hCAoG8fz7zU1kiTO0Hb1pbhDCg8id/rE0JZ4iVc27ZzPcedeSnf0jX5VeWWsUnqPACs0ncctI3olMUAPEdjE+uwpZi8MlsrLSzkqpc8xz9NhHWaKuYS6wVUEmYYnRdBHtr9qymdq9JcRclVb+eVTWboECRG/wC9Uu/jr2EuKmLMt4iAuoYHVdf9uorWGx6XCyqZLwqrmygEiSW8xNXci1pbrCqZLSTPTlyjrvtQ+BvD8zVj3baT/p1I0NB8PdsK3deK80ZiV1iYE68p0iucfi7YZ+8dRcdgchOU6DYddKz2ek3F+EDFJbdmbVgYXQQA2YepA+tVftLgnypbwxiwqqrIP0HNEgHWN/nT7FcXtWl7xi7jfKDHwwSfYE6UTgrVoKblozdc5SI3/Uv/AJqbeFc4qnwrgZNy49u9cthWVVJCnn4/cCjMfhpW3aZmvtMO2bKVJkKQNjyMVLdt3GVltEIRLQSDBJnUcpE+9V04LFkWwIa5duAfFs3wpPQUpRM/s84JdXChxlUkLAdtWLKOuwBOkDrR+IwqXnw967bdHtnN4DBMSQrxsZAgzPKob39P8QCgF1XuBGJGqhj8QVZ3Oke1OcTwBymV27tkZWgbSPFBjkOdOEW4Xi91kbubTjvSzG7dI8EwJHKBrAAoLh2CSziC1+8xJzMl0sNWkDT9J0B5c6IxOKNuwRevSweCijLoZOnlG1I14pZvFe+Um7bByKNp1gnqQMulO3dC/wCMui4batJMgKSNCf8AVPppFQYvBPYjNdBzNsRzJ+o/xSXBdrLdxALua2w6nnoQf7iNa2cY7XFYISDmIJOYHoddtNaeWfaXFd9q2/JJBkBhM677D5VUvwLZocFNdNxIIBBAPrVg7YcctGwbbOTeuIrZQNAVGgkek1crL28RZsuyo6XLaElhB2A0jzH0rL8lnleOG3m7K4GlzQciI+ooDE8avAylwqwjmSNPI16PxDsDZcTbZrc8pzD/AKaqvEv6dX7YJC94OqnX/p3qp1JRcSrDdusYoh7dq6BzjKfYimeC7fKzqtyzcRjsQQwqt4rAMpysCpHJvD9DQN4XF1nSdK0maNPT17VWjb7tjBUc4ESQ2b5ae9V8cNe7cuBYyFsxMg+hUbzqapd3ibEQ6zUuH4mo18SnbnV925otLhieDhbtpbpIDMA5G4Ea+m1D3uzhh8hLQYSNZAmdtjSUcSkg55Pnr96a4HtK1r9KsJJ6annpS+WtSnwY3eCvdtBLZAzKDmaQCREkkjesrk9q1cEXFOU7DfaI15c6ynjcpNFo+7K8My63mJvXEysjbL5abnagOLKLX5dpArrqDrpEAHN6VVOyXbK6mMt/ibme23hJbkYOQjoZiTXotvDDEWu8DpcRpAVT8SqeZmQMw+lZbN5zwDtG2GvXWuEmdGXfWdweQk0JYuYjEXb34dGuc2ZQJEk7HmeVFXcThS7LZRUe7KNnnLJIUATt4udNuzmfhi3BfIyPlZWQEyRIAJGsbUbI3wmGxD8NtgLlZFykOcrFhJ0Hv9aqfD8YVxKvdZ7RmC+XMB0PT4hRfaDtn33d3LOZLgP5hk92xHwtB1kR6a1bsPcRuG4m8qrcVg2URIZ3JJK+Uk0eeQaDBJfUKGJOURcAjKwjxiRrO+lCcZ7VDBWTbbMxH/tuuocgzrGoI1B9KoFn+ouLtFgERSNiZ8K6CMp00jelPFuN3cSzPcbeCBso32A23PzqbdHte+3N61cw1vElx35VQuQ+EhpZhB1kTv1rz6xjXZ1RTDbDTXfXUc66xOIdgqsWhVAVeWojwgbA86t/Ef6ai1YTE2HYOArFGGxI2B9dI86Mci8pOw3apbLsl52W7fYBGJBUBBIEn4TmI30qbt/Ys4y2+KsXQ7WPDcRSCVElQTpyO/UGqBxDCXAwLg6Az6bnb1FMcB2qv2cMyotsS8B2AJOgGUrEMCJ+dHdKe+TDDfnYC9fdiO7BUBYI8OQMWOsAkqPnRnZd8Uto4tR+VaIkN+pCYdljmvnVKfFXDcbMSO93Cyq6/wCxOWgEeQq34LtJiMPatoLIa202pYxmGo0HUTU2xVuzbtHj7LBShnEM4GZDoywSZPPdY84pDxnHXsO6PauOjgkEQIDbiAdpn50m4Visl20XkhHUkDc5T8Iq49p+GXsbfF7JbS1bUErqHZgQfzNoPmNqruhTlH2Z7VYrA3l/Hi73bsGa6xLFRlIIgbgkj3q84dLl68cRdIVMmdFEggFQTnnmFI086UdqbyX8P3NzKFygB8xYrK/q6xVbw39SLqm4FtqbnwBgxZYEKTkO5gfWiUVrthc74PdtqTkMM+wI3ED9TAH61W+FWnu3VS2SWYwI0I5kx0gVPj+0TrabDvl8YkaglWmSMo2EcqWcMe4Lid0xRz8LDfxSs+00tp2Z9oODXrBQ3g3dd4Fg76anUbyJjWrhiO0uGsomVs6BcqBZmAcsSf1fsKbcVxWHbAst0NftgELcJ8TlDpJiVPL0ryDGWmVssEKGJHMex/UQI1oy1R4Wjs13eJx2V7UIEdhqSVEEAfMiKuv9O7xuWLuFuiWwl0oD/sYkr8jnqgdguI3LeLlICkTeLRoq8hmiCdverlwPiHdcXulQwXF2SyqCDLLqPeM1RlrTXp16DswURliD1kdOtFoPOeXSl2GgFWUaXFI118Q1G/XWj7bHLIEE6kfSsW6HGcMt3QRcRWB6gGqzxj+mWHuybbtaY7fqWfRtquR9K2afdYVjxjif9LsVbJIC3lg/AYMxoCh3k6b86qONwRRspVlPPMCuvkDvX0qw6UHjuH2roi7bVx/uAMehO1aTOovTfNptV2gPI17FxT+leFujNZZrLeRzLP8AadqqHFP6YYuxqqreXqhg+6n9q0nUjPssVNXbrNbqe/h2Q5XUqRyYZfoaytPyJ0TtYJ1A0EfOnvBMLft2bhR2CANIBAB0KnXrqdOta4XgXZbjLqpXSN53gE+QNNL2HKWPifRcxTb4o1mOhmsZtMVh1KFGXKcpDD1UgijeI9o715MpMKCIUfMA+U61M9nKkBBAYrmZdSdhBoDD4QEx060/4QrgnDEuORddkEAiBM+Wvyr0jC4W41i3ZDnul2TQAgenOq1wrhv5asyeIiPQA/vvVgTHOloqkDKfCGBPtA+9advB+FZ7RYS2oylWzgsOoAnfyHKkOG4eSwmNARrsSNBGm9Xe/wAEN51vNaf8wsHto8zAOokaSdYocYMreS3bUlULMTMsNmZdoU6jWoylAPg3Ck/FW3YjKQRrEAiFGh1Ov3q19pcaQMiM8OTCnQCGBUjmBNVXitthdJdUVQoUhZzASIILD4tqc4ZCVZSLhZIXMxGgPiG0ydPrWcxuzisYvh+ec4MMTMGPhGkDzG9R8O4fbuNkdFNvKSrEmSd500kU24yrLJMxEaQOW/rSG1hchzAOdDE+AQRz6DzqrCoSxw0tdUQpKiTJ1jy9P2o7HSDbB+IZyogxMakk+n1ozhOEd8QVt6uqSkgQIK5pPPQmp+K4Zs+Xd0Xf9UE+KByqLNnCrsl3H4u095B3VuS0gvLgHKSOk1cb3HEuO/dL8cnK2hyz0PUVTLqAQQpQk6gHRp0OUbirBg8K6APAJPPM2v00qpjwBONud4vdnxSpbKFYz0210iq3geFHOA6vbjnAWNNZPnEVceCoTezAKsIRIBmdJgzvUXaTGZlfQlZXYTqCCdfTlWGfVuN7Wkx2hvcDRluA2/HmWCAJJOh13EGguMcGt4TE2nXM+Vh4WIygqORAk9Y51bRhld51BLFumYSTBofi/DFdbeURlYyPY/4rXp7uKcsVex3aEXVVEUIoBKZjvJMmRzJHOkWNwwu940EErmUrED1mTvTzifDWtorZYyoMukyY09BrvXfBeDHIueM0MHgHSTIGtVq7JVMDhyH2AmT8M6Hcb6z6U7s4wJicJcDZRbyox5hSSCoHUkxPIUv4lhIdvA4KuBm5mOg58vameLwBbDG6EHeBSQQIjxEyepjalZyMfL1fDJnCiYKGCOkE6fL70dZuBnP+pTMdQf8AFLOz+MV8LauqAGuWluEDmSNfqDTEXIEgeMiT19KydQgPpNdx70O7FQCBqSCw9dDRCGkHMedclxXZ5edQXR8NUEiqCDrE10o0HWhlbaPlXYeJnlQGsVw+3dA7y2r/ANyg1qilPWso5J5nwjhISFElVzD5axNR8Z4KLioM5A0DCPeesirHgsMRaLc4JjpPnzoPELLL67V2SOaxTO1HBxaYAM0EZiNd9ienWosFwecSq22BAPiaCBH/AI+9XvtfhiRIgZRocoPsQ1VXs3f/APUFT1JEgSdgdRsBtWcnyLwtOM4UAi5dgoOvyH2pRiL95M8wgcaXBB2566adKsmPuxC+Wn31qqcfVrlwWhn1UZtVKxMBlB+FgdxzFalVm4FFzD2jJIJMmIkkmdOVF/hyhueEBWIynyjUH3FA8CzKqozZspbWAOZA26U2uvOY8ghEecjWnT0oPGcS6YolYJaJ5GB4SPFpNXG1hcux1eCZg/pEajciaq+Os95ikUgldVbUAkGB7GriQBCjYCB6CAKmGrna/BkqQF8508p+lUTEWDPiysugltYCRvl5b16F25ZVQTzYZdNCQvODtVe4NwtXwt8n4lbMumikQfDzPPepymyobs4V75lbwKLTkDMRlIUnUjUiKIWy1xszfGkAyTmA31kag0V2Y4Sb1zUg29QZGpnQyd9wT7014gPD57T5TRjBFfx3DAwDmQF1EfOm2EsnubeYQSJ+pIrjFISttB+qR95+gpzi0hUA2A/bSnrR6S4S1AkbkGY0pBxoAWiQAMyBjpzlad4J+XrSbjZ/J/8A5fuK83/o/wBG2JyjGQ3PQ/PeiTh80DqZoa0JA9BTLBvJB6GPlrXd0P0jLLyB7VYEjDgKJOQDSoLClQ0CdCAPQaa8qsXGfhUdAKUJb0PlWuiVN+EXrtwswKIX0jXxALmLDoTInyp7iuHju2t7jLA+UVOlwnMs7mflRGLXU+gNOQTgD/TG8r4QW2Piwtx7ZHkWLJr6E1bsO4cnSChrz3soCmMx9gGMwt3h7SpP1FehC7plGjsoafPSfvXJnNV043hu3bDNm1lSQRRFpN+hgj5a1p3KjzjX5xXQcbep+0/eo0e2RQt1vh9KMbnQGMX5AfemHIbbpNSht+cfyaXrf61Mt7pyp6AtG8PWsri3d8Mj09a3RoP/2Q==

 

ĐÁM MA TO

Khi một người thân ra đi mãi mãi sẽ đem lại cảm giác vô cùng đau thương cho những người thân của mình :nước mắt sự đau đớn cất lên thành những tiếng gào khóc xé cả tâm can có thể sẽ làm vơi bớt nỗi đau của họ .Một số đám ma ngày nay thì không hẳn như vậy .Với một số gia đình giàu có sang trọng thì đám ma của họ phải thật "xứng đáng" .Phải là tiếng kèn tiếng trống thật to thay thế được nước mắt và sự mất mát ấy mà người ta muốn khắp thiên hạ đều biết đến .Người ta nói đùa với nhau :"Người chết cũng bán được" tức là "tiền viếng" đối với quan sếp phải thật "xứng" .Người ta có thể kiếm được lợi sau cái chết của người thân mình? Điều đó nghe thật xót xa biết bao .Ở một số tỉnh thành còn có hiện tượng "khóc mướn" .Đám ma mà tiếng gào khóc càng to càng chứng tỏ con cháu "có hiếu" đối với người đã khuất .Nhưng đó không phải là của người thân mà là "khóc mướn" của những người không chút tình cảm khóc vì tiền .Con cái trong nhà lập ra những bàn "nhận tiền viếng riêng" .Người thân quen hàng xóm có liên quan có thể đi viếng "một phong bì" hoặc "nhiều phong bì" cho một hoặc nhiều người trong gia quyến đó tùy thuộc vào mức độ thân quen qua lại .Đã là đám ma thì phải có "rượu thịt" để thiết đãi đội kèn trống những người di dự .Mà tiệc cũng phải "thật to" thì mới xứng với một "đám ma tươm tất" .Mặc kệ người ta đau đớn bối rối sơ xuất .Kèn trống đám ma thường là những làn điệu nỉ non réo rắt của những bài dân ca ru con .Đó là ý nghĩa ru người ta vào giấc ngủ ngàn thu .Bao bon chen đau khổ của một đời người dù tốt dù xấu khi đã mất đều được mọi người bỏ qua .Chỉ còn là giấc ngủ bình yên để trở về với đất mẹ với cội nguồn .Nhưng các điệu kèn trống ngày nay rất "mốt" .Đó là làn điệu của các bài hát quen thuộc mà người ta có thể nhẩm lời theo nhạc .Chỉ khác là chỗ nó được nỉ non lắt léo bởi tiếng đàn bầu đàn nhị tiếng kèn trống mà thôi .Người ta có đám ma thì phải mở nhạc thật to .Mời sư đến đọc kinh cũng phải mở loa thật to và mở với bất kỳ giờ nào bất luận sáng sớm giữa trưa hay tối khuya để "thông báo" cho mọi người biết :nhà chúng tôi đang có tin buồn đang rất đau thương .Theo tục lệ thì đám ma càng nhiều người đưa rước càng thể hiện về sự giàu sang quen biết rộng của gia quyến .Những chiếc xe khách bắc nam những chiếc ô tô xe tải xe con nối đuôi nhau theo đám tang dài hàng mấy cây số chỉ có tài xế bên tong làm tắc nghẽn những đoạn dường mà đoàn xe đi qua .Không chỉ gây ô nhiễm mà còn lãng phí nhiên liệu một cách vô lý.
 Cuộc sống luôn trôi chảy diễn ra theo quy luật của nó .Con người sinh ra và chết đi .Khi một người nào đó xa rời thế gian này thì những người thân những người xung quanh cảm thấy đau xót khi mất đi một người từng hiển diện trong cuộc sống của họ .Tiếng nhạc đám ma là để xoa dịu nỗi đau cho người còn sống và ru cho người đã mất được ngủ yên .Sự quan tâm giúp đỡ của bạn bè làng xóm là để san sẻ bớt nỗi đau đối với gia quyến người đã mất thì nay bị biến thể bị người ta lợi dụng để kiếm chác và thể hiện mình .Lẽ nào những truyền thống tốt đẹp của dân tộc đã bị một số thành phần tiêu cực làm hoen ố giá trị tinh thần tâm linh ?Cuộc sống với nhiều mặt tiêu cực của nó đặt ra cho chúng ta những suy ngẫm và thúc giục chúng ta phải làm điều gì đó để cuộc sống tốt đẹp hơn mà vẫn giữ được những giá trị truyền thống từ lâu đời của dân tộc ta.
                                             (Mưa sao)
          (Trần Thị Thùy Minh_Lớp sp văn k33_ĐH QN)

More...

Danh sách hội viên - SP Văn K33.

By

DANH SÁCH HỘI VIÊN

CÂU LẠC BỘ VĂN NGHỆ TRẺ

     A. SƯ PHẠM VĂN K33:

  1. Bùi Thị Thương
  2. Lê Hứa Huyền Trân
  3. Nguyễn Thị Hương Lài
  4. Phạm Thị Rơn
  5. Trần Thị Thuỳ Minh
  6. Chu Thị Lý
  7. Trương Thị Thảo Ly
  8. Trần Thị Diễm My

More...

Thơ: HẠ THƯƠNG (Phạm Tuấn Vũ - SP Văn K32).

By

 

      HẠ THƯƠNG

              Tặng các anh chị năm cuối

     Hạ vào nhanh thế hạ ơi
Mùa thi vừa mới qua thôi. Hạ vào.
     Trên cành gió hát xì xào
Sân trường bỗng ngập nắng đào sớm mai
     Một ngày ve bỗng thở dài
Tiếng ve than thở cho ai buồn lòng
     Một ngày phượng bỗng chớm hồng
Cánh hoa rực lửa đốt lòng héo hon
     Bằng lăng hoa bỗng tím hồn
Một ngày hè phố nhập tràn cánh hoa
     Một ngày ta chợt nhận ra
Thời gian là một  khách xa qua đường
     Rồi đây xa cách mái trường
Xa thầy xa bạn người thương xa rồi....
     Hạ vào nhanh thế hạ ơi
Mùa thi vừa mới qua thôi. Hạ vào...


                                        Phạm Tuấn Vũ

More...

Thơ: MƠ (Trần Thị Thùy Minh - SP Văn K33).

By

alt src=http://fs1.cyworld.vn/data4/2010/01/21/171/thumb_flex-1264058771475947_file.jpg

 

 

 

 

Vào một ngày mệt mỏi
 
Lật lại trang sách xưa
 
Câu chuyện cổ vẫn vậy
 
Mà ta đã khác rồi
 
Chuyện đưa ta vào mộng
 
Vào cái thuở ấu thơ
 
Ta chẳng chút bận lòng
 
Nên suy tư mơ mộng
 
Mơ thấy cánh diều nhỏ
 
Bay cao tít trời xa
 
Mơ thấy ngày nắng to
 
Ta và bạn trèo khế
 
Rồi rong ruổi khắp nơi
 
Vào thế giới cổ tích
 
Nhưng giờ đây ta lớn
 
Sắp thành người trưởng thành
 
Để làm điều có ích
 
Sẽ thực hiện hoài bão
 
Từ những giấc mơ xưa
 
Cảm ơn về tuổi thơ.
 
                           (Mưa sao)
 
(Trần Thị Thùy Minh_Lớp Sp Văn K33_ĐH QN)

 

More...

Thơ: TIỄN NGƯỜI ĐI (Dã Phong Bình - TH Văn B K33).

By

 

TIỄN NGƯỜI ĐI

 Anh sẽ bán linh hồn cho cát bụi
 Gom mây về
 Đổi lấy niềm vui
 Xua u mê
 Tìm lối đi về
 
 Anh sẽ hát em nghe lần cuối
 Câu tự tình
 Trong dĩ vãng chưa nguôi
 Lời than khóc
 Của một thời
 Hoang dại
 Rơi hoài rơi mãi
 Nuối tiếc theo mưa
 
 Anh sẽ khóc bên em lần nữa
 Rồi em đi!
 Tiễn biệt tình đầu
 Bướm xa hoa
 Đứt đoạn niềm vui
 Ôm mê man ngậm ngùi thương nhớ lê thân tàn làm lũi với trăng sao
 Cõi vô vọng
 Lộn!
 Nhào!
 Xé nát cơn đau.
        5/4/2011
       dpb

More...

Ký Việt Nam từ đầu thế kỷ XX đến 1945.

By

Ký  Việt Nam từ đầu thế  kỷ đến 1945 
PGS.TS Nguyễn Hữu Sơn 
Viện Văn học
 
Khác với truyện ngắn và tiểu thuyết vốn cĩ sự ổn  định tương đối về đặc trưng thể loại các tác phẩm ký tuy cùng nằm trong loại hình văn xuơi tự  sự song lại là tên gọi chung cho một nhĩm thể tài cĩ tính giao thoa giữa báo chí (chính luận điều tra ghi chép tư liệu tường thuật sự kiện...) với văn học in đậm dấu ấn “sự hợp nhất truyện và khảo cứu” (M. Gorki) và thường cĩ tính xã hội tính thời sự sâu sắc bao gồm nhiều tiểu loại thể văn như bút ký ký sự phĩng sự tiểu thuyết phĩng sự du ký hồi ký nhật ký tuỳ bút tản văn tạp văn tiểu luận (et-xe)(1)... Đặc điểm sự giao thoa này càng trở nên rõ ràng khi mà bản thân thể tài ký cịn đang trong quá trình hình thành và phát triển khi mà ngay đường biên thể loại giữa truyện ngắn và ghi chép giữa tiểu thuyết và phĩng sự đơi khi cũng chưa được phân định rõ nét. Đây cũng là đặc điểm chung của văn học Việt Nam ở giai đoạn bước đầu hiện đại hố đang từng bước hội nhập vào nền văn học cĩ tính chất tồn nhân loại.  

 

Trên thực tế nền văn học dân tộc thời trung đại nhất là ở  giai đoạn hậu kỳ cũng đã xuất hiện nhiều tác phẩm ký xuất sắc như Thượng kinh ký sự của Lê Hữu Trác (1720-1791) Tây hành nhật ký của Phạm Phú Thứ (1821-1882) Chuyến đi Bắc kỳ năm Ất Hợi (1876) của Trương Vĩnh Ký (1837-1898)... Bước sang thế kỷ XX cùng với sự phát triển vượt bậc của chữ Quốc ngữ và việc ra đời các loại báo tạp chí các nhà xuất bản khắp trong cả nước thì thể tài ký cũng xuất hiện và mau chĩng giữ một vị trí quan trọng trong đời sống văn học. Ở đây trước hết phải ghi nhận những sáng tác cĩ ý nghĩa đặt nền mĩng của Tản Đà (1889-1939) - người đã cĩ cơng “khai sinh cho nhiều thể văn trong văn học Việt Nam buổi đầu thế kỷ” - đặc biệt cũng chính ơng là người đã đề xuất và tự mình khai bút cho mục “Việt Nam nhị thập kỷ - Xã hội ba đào ký” trên An Nam tạp chí (khơng đều kỳ 1926-1933). Nhà phê bình Vũ Ngọc Phan đã sớm xác định vị trí thể văn bút ký của Tản Đà: "Nếu kể Việt văn thì trong khoảng mấy năm 1915 1916 1917 Nguyễn Khắc Hiếu đã viết nhiều bài phiếm luận cĩ tính cách bút ký vì ơng đã căn cứ vào cuộc đời để phát biểu tư tưởng của mình. Chắc nhiều người cịn nhớ những bài: Luận về ăn ngon Thằng người ngây cưỡi con ngựa hay và nhiều bài khác nữa trong Đơng Dương tạp chí của thi sĩ Tản Đà”(2) 

Gắn liền với sự  phát triển của báo chí trong vài ba thập niên đầu tạp chí Nam phong (1917-1934) đã đi tiên phong trong việc in các tác phẩm ký nhất là loại du ký - du hành ghi chép và tuỳ bút. Bên cạnh phần trọng tâm là các trang khảo cứu biên dịch bình luận các vấn đề chính trị - xã hội - văn hố là nhiều mục bài ghi chép du ký - du hành với những đĩng gĩp đa dạng của Phạm Quỳnh Thiện Đình Nguyễn Trọng Thuật Nguyễn Tiến Lãng Đơng Hồ Mộng Tuyết... Khi thực hiện cơng trình Mục lục phân tích Tạp chí Nam phong 1917-1934 nhà thư mục học Nguyễn Khắc Xuyên xác định du ký là một trong 14 bộ mơn và nêu nhận xét về thể du ký - cịn được ơng gọi là du hành - trên Tạp chí Nam phong: “Trong mục Du ký này phải kể bài Hạn mạn du ký của Nguyễn Bá Trác Lại tới Thần kinh của Nguyễn Tiến Lãng Mười ngày ở Huế Một tháng ở Nam kỳ và nhất là Pháp du hành trình nhật ký của Phạm Quỳnh”(3)...  

 

Bước sang thập kỷ  ba mươi thể tài ký Việt Nam cĩ bước phát triển vượt bậc cả về lượng và chất. Cĩ thể nĩi cùng với sự trưởng thành mau chĩng của ngành xuất bản báo chí cộng hưởng với tinh thần cởi mở dân chủ hố một bước đời sống tư tưởng xã hội đã gĩp phần quan trọng tạo nên bước ngoặt của hoạt động văn học nghệ thuật. Trong bối cảnh chung ấy tất cả các loại hình và thể loại văn học như thơ ca văn xuơi kịch dịch thuật biên khảo... đều thu được thành tựu lớn lao. Nĩi riêng ở thể tài ký cũng nở rộ các thể văn như phĩng sự bút ký tản văn hồi ký du ký ... từ đĩ tạo nên diện mạo chủ yếu của lịch sử thể tài ký Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX.  

Phù hợp với tiến trình văn học sử 1930-1945 nĩi chung sự phát triển của thể ký giai đoạn này cũng cĩ thể  chia thành hai chặng đường lớn: 1930-1939 và 1940-1945.   

Ở chặng đường nằm trọn trong thập kỷ ba mươi thể loại ký về cơ bản đã định hình phong cách nghệ thuật với các thể văn như phĩng sự hồi ký nhật ký bút ký ghi chép du ký... Đặt trong dịng mạch phát triển chung việc xuất hiện phĩng sự Tơi kéo xe của Tam Lang (Hà thành ngọ báo 1932; Trung Bắc xuất bản 1935) cĩ ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Trước hết tác phẩm vừa xác lập dịng chủ lưu của thể ký nghĩa là chính thức đưa thể văn phĩng sự lên ngơi đồng thời mở đầu cho một kiểu loại văn học mới. Trong quá trình phát triển thể loại văn học cịn chưa rõ ràng song vẫn cĩ thể định danh được các tác gia viết ký tiêu biểu của thời kỳ này là Tam Lang (Vũ Đình Chí) Trọng Lang (Trần Tán Cửu) Vũ Trọng Phụng Ngơ Tất Tố Nguyễn Tuân Phùng Tất Đắc Lê Văn Hiến v.v...  

Như đã nĩi trên Tam Lang là nhà văn giữ vị trí chiếu nhất trong làng phĩng sự Việt Nam hiện đại. Cĩ thể khẳng định tất cả các tác phẩm của ơng như Tơi kéo xe (1932) Đêm Sơng Hương (viết 1932 in sách 1938) Lọng cụt cán (1939) Người... ngợm (1940) đều sớm đạt đến giá trị nghệ thuật chuẩn mực cổ điển. Qua các phĩng sự này Tam Lang đã nhập thân sâu sắc vào cuộc sống hàng ngày của người phu xe (Tơi kéo xe) kiếp sống long đong của gái làm tiền nơi sơng nước (Đêm Sơng Hương) và tiếng nĩi châm biếm sâu cay bọn quan lại nghị gật (Lọng cụt cán)... Trên phương diện tư duy sáng tạo vai trị chủ thể giữ ngơi thứ nhất vừa là người trải nghiệm trong cuộc chứng kiến chuyện “người thực việc thực” vừa là nhân vật thuật chuyện kể chuyện trình bày rõ những điều tai nghe mắt thấy. Từ năm 1942 nhà phê bình Vũ Ngọc Phan đã nhận định: “Dù ở tác phẩm nào của Tam Lang người ta cũng thấy cây bút của ơng là cây bút tả chân và châm biếm; ơng nhạo đời để răn đời chứ khơng bao giờ cĩ giọng độc ác. Bởi vậy nếu xét kỹ người ta sẽ thấy trong những tập phĩng sự và những tập châm biếm trào phúng trên này những tư tưởng thật là bác ái bao giờ cũng cĩ cái khuynh hướng bênh vực hạng người nghèo khổ kém hèn mà bênh vực vì lẽ phải vì nhân đạo chứ khơng xen lẫn một ý nghĩ chính trị nào”(4). Đến cuối thế kỷ nhà nghiên cứu Lê Thị Đức Hạnh sau khi khảo sát các phương diện nội dung và nghệ thuật tác phẩm cũng khẳng định: “Với quyển Tơi kéo xe đã cĩ thể coi ơng là người cĩ cơng mở đầu cho thể văn phĩng sự ở nước ta. Hơn thế ơng cịn là một trong số hiếm hoi những người cĩ tài năng cĩ cống hiến đặc sắc độc đáo vào thể văn châm biếm trào phúng trong văn chương Việt Nam những năm ba mươi của thế kỷ XX này”(5) 

Nối tiếp là Vũ  Trọng Phụng - nhà văn được bậc khai quốc thể  phĩng sự hiện đại Tam Lang ghi nhận là đã vượt lên và tiến xa trên nhiều phương diện. Điều đáng nĩi là phĩng sự sáng tác của Vũ Trọng Phụng nĩi chung đều nằm trọn vẹn trong thập kỷ ba mươi với các nhan sách nổi tiếng như Cạm bẫy người (1933) Kỹ nghệ lấy Tây (1934) Cơm thầy cơm cơ Lục xì (1937) Một huyện ăn tết (1938)... Các phĩng sự của Vũ Trọng Phụng thể hiện rõ sự đa dạng về đề tài về khả năng phân tích sự kiện và tâm lý nhân vật về tầm bao quát nội dung xã hội cũng như nghệ thuật dẫn truyện. Vũ Trọng Phụng đi sâu phát hiện vấn đề miêu tả sâu sắc nhiều trạng huống xã hội mới nảy sinh như nạn cờ bạc đã được nâng thành kỳ nghệ (Cạm bẫy người) nghề me Tây mới phất (Kỹ nghệ lấy Tây) cuộc sống đời thường muơn mặt của những con sen đứa ở (Cơm thầy cơm cơ) thế giới đầy nhọc nhằn của bọn gái làm tiền (Lục xì) và đủ lối làm tiền tham lam trắng trợn của tầng lớp quan lại chốn hương thơn (Một huyện ăn tết)... Ngay từ đương thời nhà phê bình Trương Tửu đã phân tích sâu sắc những giá trị tư tưởng và nghệ thuật mang đầy tính nghịch lý trong mạch văn phĩng sự của họ Vũ: "Ơng làm phĩng sự về con bạc làm phĩng sự về đầy tớ làm phĩng sự về gái điếm làm phĩng sự về me tây. Ơng viết ra bốn quyển kiệt tác: Cạm bẫy người Cơm thầy cơm cơ Lục xì Kỹ nghệ lấy Tây - nền mĩng đầu tiên của nghệ thuật phĩng sự trong văn giới Việt Nam hiện đại. Viết bốn quyển ấy ơng muốn lột trần cái hạ đẳng của xã hội. Trong các trang giấy đĩ khơng cĩ sự khinh bỉ khơng cĩ lịng thương hại khơng cĩ ác ý mỉa mai. Ngịi bút ơng thật là khách quan và vơ tư. Ơng sợ cái đời hạ đẳng ấy. Cái sợ này rất chính đáng. Ơng đã thừa biết bọn người khốn nạn kia khơng bao giờ chờ được ở xã hội một cứu tế thiết thực. Đĩ là hạng người muốn tiêu trừ hơn là cứu vớt. Rơi xuống cái đẳng cấp ấy tức là trầm luân mãn kiếp và bị diệt vong... khơng để lại tiếng vang nào"(6). Nhà nghiên cứu Nguyễn Hồnh Khung xác định vị trí văn học sử của bộ phận phĩng sự: “Vũ Trọng Phụng chỉ nổi tiếng từ những phĩng sự Cạm bẫy người Kỹ nghệ lấy Tây. Là một trong hai người viết phĩng sự đầu tiên Vũ Trọng Phụng đã cĩ cơng lớn trong việc nhanh chĩng đưa thể loại văn xuơi này đến chỗ thành thục cĩ vị trí vững vàng trong văn xuơi quốc ngữ... Ơng là một trong số những người mở đầu và là người cĩ cơng lớn nhất trong việc đưa thể loại phĩng sự ở Việt Nam đến thành thục”(7). Qua thời gian dài việc đánh giá về Vũ Trọng Phụng ngày càng khách quan sâu sắc và tồn diện hơn ngày càng nhận thức khoa học hơn những đĩng gĩp xuất sắc của dịng văn phĩng sự đối với sự phát triển chung của nền văn học hiện đại.  

Tác giả Trọng Lang cũng là cây bút viết phĩng sự sớm và chuyên nhất với thể văn này trong một thời gian dài. Các tác phẩm chính của Trọng Lang cĩ Trong làng chạy Đời bí mật của sư vãi Gà chọi (1935) Đồng bĩng (1935-1936) Hà Nội lầm than (1937) Làm dân (1938) Làm tiền (1939); và sau này cịn cĩ thêm Thầy “lang” Vợ lẽ nàng hầu Những đứa trẻ (1941-1944)... Các phĩng sự ghi chép của Trọng Lang in khá rõ phong cách điều tra kể chuyện khai thác tư liệu thực tế. Nhà văn đã mở rộng diện đề tài bao quát cả những khía cạnh đời sống tinh thần phong tục tập quán và thực trạng những lối sống mới đang nảy sinh. Ở đây cĩ cả thế giới muơn màu vẻ của bọn trộm cắp (Trong làng chạy) đời sống nhếch nhác cùng cực nơi thị thành (Hà Nội lầm than Làm tiền) và muơn mặt những tệ nạn sau luỹ tre làng (Làm dân Xơi thịt)... Nhiều trang viết thực sự sinh động phơ bày được những gĩc khuất tối của bọn người trộm cắp đồng cốt gái làm tiền tệ nạn thuốc phiện... Khơng chỉ phản ánh và bộc lộ thái độ trước các vấn đề xã hội mà Trọng Lang cịn tỏ bày khuynh hướng tư tưởng chỉ ra những nỗi cơ cực đau xĩt của lớp người “làm dân” dưới đáy xã hội. Nhà phê bình Vũ Ngọc Phan từng khái quát ý nghĩa sáng tác của Trọng Lang: “Trong số các nhà văn viết phĩng sự gần đây Trọng Lang cĩ ĩc phê bình hơn cả. Văn ơng đanh thép và sắc cạnh chuyên về tả cảnh nhiều hơn tả tình... Muốn hiểu tâm hồn những hạng dân quê đã bị “lây” ít nhiều thĩi tỉnh thành phải đọc những phĩng sự của Trọng Lang; nhưng muốn hiểu tâm hồn những người dân quê cịn đặc quê mùa cần phải đọc những tập phĩng sự và tiểu thuyết phĩng sự của Ngơ Tất Tố”(8).   

Ngơ Tất Tố viết khá nhiều phĩng sự ghi chép tiểu phẩm báo chí.  Ơng là nhà phĩng sự xuất sắc viết về  đề tài nơng dân và làng cảnh thơn quê trước Cách mạng đặc biệt với các tác phẩm Tập án cái đình (1939) Việc làng (1940) - trước đĩ cịn cĩ tập Dao cầu thuyền tán và nhiều tiểu phẩm văn học khác. Là người cĩ vốn văn hố sâu rộng và thơng thuộc nhiều mặt đời sống dân quê Ngơ Tất Tố đã phản ánh được bức tranh xã hội rộng lớn bao gồm từ phong tục tập quán đến cuộc sống thường ngày từ nỗi khổ cùng cực của người dân đen đến muơn mặt tệ lậu đám chức dịch. Ngơ Tất Tố xứng đáng được coi là nhà xã hội học nghệ thuật ngơn từ xuất sắc bậc nhất về nơng thơn Việt Nam trước Cách mạng. Nhà nghiên cứu Phan Cự Đệ nhận xét: “Trong hai phĩng sự Tập án cái đìnhViệc làng Ngơ Tất Tố tìm cách phơi trần những sự thật xấu xa về các hủ tục ở nơng thơn xem đĩ là một cái gì vơ lý “quái gở” “mọi rợ”... Việc làng đã gĩp phần lên án chính sách ngu dân thâm độc của đế quốc Pháp ở thuộc địa đã tố cáo những thủ đoạn bĩc lột của bọn cường hào lý dịch ở nơng thơn và là một địn đánh rất mạnh và trực tiếp vào chủ nghĩa phục cổ”(9). Về tiểu phẩm báo chí Ngơ Tất Tố (với các bút danh Thục Điểu Đạm Hiên Thuyết Hải Thơn Dân Tuệ Nhỡn Hy Cừ Phĩ Chi Xuân Trào Lộc Hà...) cĩ nhiều trang viết sắc sảo giàu tính chiến đấu giàu ý thức dân tộc...   

Mặc dù trong ký  cịn cĩ sự giao thoa giữa các “thể” và  “tiểu loại” song Vũ Ngọc Phan đã định danh những người viết bút ký tiêu biểu của thời kỳ này: “Lối văn này khơng mới nhưng nhiều người vẫn cho là mới đối với những loại văn sản xuất gần đây. Nếu kể Việt văn thì trong khoảng mấy năm 1915 1916 1917 Nguyễn Khắc Hiếu đã viết nhiều bài phiếm luận cĩ tính cách bút ký vì ơng đã căn cứ vào cuộc đời đã phát biểu tư tưởng của mình... Gần đây những nhà văn viết bút ký cứng cáp hơn cả là Nguyễn Tuân và Phùng Tất Đắc(10)... Với Nguyễn Tuân tác phẩm của ơng cĩ khi được gọi là du ký như Một chuyến đi (in báo 1938 in sách 1941) cĩ khi là phĩng sự như Ngọn đèn dầu lạc (1939) Tàn đèn dầu lạc (1941) - trong khi Vũ Ngọc Phan cho đĩ “chỉ là một thiên phĩng sự về thuốc phiện chia làm hai quyển mà đáng lý phải mang chung một nhan đề: “Ngọn đèn dầu lạc” - hoặc tuỳ bút như Chiếc lư đồng mắt cua (1941). Các tác phẩm ký của Nguyễn Tuân cĩ tính chất tiếp nối giữa hai thập kỷ ba mươi và bốn mươi. Ngồi ra tác phẩm của Nguyễn Tuân thể hiện rõ hơn hết cốt cách nhà văn và tính chất hỗn dung giữa các thể văn. Vũ Ngọc Phan đã nhận xét đúng mức: “Ơng là một nhà văn đứng hẳn ra một phái riêng cả về lối văn lẫn về tư tưởng... Những bài bút ký những truyện ngắn truyện dài của ơng (...) đã làm cho văn giới Việt Nam phải chú ý đến lối hành văn đặc biệt của ơng và những ý kiến cùng tư tưởng phơ diễn bằng những giọng tài hoa sâu cay và khinh bạc lúc thì đầy nghệ thuật lúc thì bừa bãi lơi thơi như một bức phác hoạ nhưng bao giờ nĩ cũng cho người ta thấy một trạng thái của tâm hồn”(11)... Với Phùng Tất Đắc thực chất ơng chỉ viết một số tản văn tạp văn trên các báo Đơng Tây Nhật tân và tập sách Trước đèn (1939). Nhà phê bình Vũ Ngọc Phan xếp Trước đèn vào thể bút ký nhưng cũng gọi đây là tập “phiếm luận” “nĩi chơi” “lời bàn phiếm”... Như vậy các sáng tác của Nguyễn Tuân Phùng Tất Đắc đã bổ sung thêm dịng phong cách nhấn mạnh vai trị chủ thể khả năng cảm luận phiếm luận để rồi sau này phát triển hồn chỉnh thêm ở các tác phẩm tuỳ bút bút ký.  

Nĩi đến diện mạo lịch sử ký Việt Nam thời kỳ này cần phải ghi nhận vai trị của nhiều cây bút đã viết ghi chép phĩng sự điều tra nhật ký hồi ký du ký. Ở đây cĩ những trang tường thuật cuộc sống người nghệ sĩ như Trương Đình Thi với Tơi kép kịch (1934) Trần Tiêu cĩ phĩng sự điều tra Thanh niên thơn quê (1938). Về hồi ký cĩ Lê Văn Hiến với Ngục Kontum (1938) đã kể lại cuộc sống lao tù khắc nghiệt nhưng đầy quả cảm của những người cách mạng. Ngồi ra cịn cĩ nhiều trang viết in báo ngắn gọn mang phong cách du ký (bao gồm đi thăm di tích lịch sử danh lam thắng cảnh du lịch sinh thái lễ hội hội chợ...) của nhiều cây bút như Nhất Linh Việt Sinh (Thạch Lam) Lê Ta (Thế Lữ) Thạch Lam Trọng Lang Khái Hưng Thanh Tịnh... Tất cả những trang ghi chép này gĩp phần làm phong phú và tạo nên dịng chảy chung của thể ký Việt Nam tạo ti