Tản văn: MỘT THOÁNG QUÊ HƯƠNG (Đỗ Thị Minh Trang - TH Văn B K32).

 

            MỘT THOÁNG QUÊ HƯƠNG

Phương xa một chiều chợt buồn da diết tôi thấy lòng vơi đầy bao kỉ niệm.Tôi chợt bồi hồi nhớ về phố trẻ Tuy Hoà đất Phú.Cũng nơi xa xôi ấy vào những ngày tháng năm bất chợt xuất hiện những cơn mưa trái mùa nhìn mưa trắng trời phố thị nỗi nhớ cồn cào về cùng những giọt mưa lạnh buốt.Những buổi chiều khi tôi còn nhỏ nắng mơ màng rơi trên những mái rừng nắng trãi vàng lấp lánh xuống sông Đà Rằng trên những bãi cỏ non ven sông.Hai cha con tôi đang giăng lưới đánh cá trên con xuồng nhỏ giữa sông Đà Rằng.

Bạn biết không đặc sản của sông Đà Rằng là cá bống đó.Cá bống là đặc sản đậm đà chất quê của vùng sông nước Đà Rằng Phú Yên.Thịt cá bống thơm ngon trắng và quý đối với người dân địa phương nơi đây.Sông Đà Rằng có nhiều loại cá bống như bống trắng bống dồ.Không những thế nơi đây có những bãi nước rất cạn ốc rất nhiều những buổi trưa hè  chị hai và mấy chị trong xóm rủ tôi đi đãi ốc. Ốc lớn có ốc nhỏ có. Ôc lớn thì to khoảng bằng ngón tay trỏ vỏ của nó có  màu đen thẩm rất dày và cứng nên người ta gọi là ốc đá con ốc bé xíu màu vàng nhạt gọi là ốc gạo.Mấy thú ốc này mà đem luộc với nước dừa và xả là ngon tuyệt.Mùi ốc thơm ngào ngạt đặc trưng của mùi xả thịt ốc béo ngậy vì thế mà có lúc cả nhà hoảng hồn vì cu tý ăn quá nhiều ốc đến nỗi đau bụng la cả đêm.

  Những người sinh ra và lớn lên ở nơi này nếu phải sống xa nhà  chắc chắn rằng  sẽ không tránh khỏi bồi hồi và không thể quên được những món ăn giản dị nhưng rất đậm chất quê.

   Tôi nhớ mãi năm mười tuổi tôi vẫn chưa biết bơi nhưng vẫn thích tắm sông cùng nhóm bạn cùng xóm.Chiều chiều tôi theo lũ bạn nhỏ cùng xóm đem diều ra thả bên bờ sông chơi chán rồi nhảy tỏm xuống sông tắm.Có lần  tôi bị hụp nước  không nhờ thằng Tèo thì tôi đã “ngủm củ tỏi” rồi.Từ đó bọn nó bắt đầu tập bơi cho tôi.       

            Con sông quê tôi tên Đà Rằng theo tiếng chăm cổ có nghĩa là “Con sông lau sậy”.Sông Đà Rằng là đoạn cuối của sông Ba giữa Tây Hoà và Tuy Hoà  rồi đổ ra biển đông ở cửa biển Đà Diễn phía nam thành phố Tuy Hoà tỉnh Phú Yên .Con sông quê tôi rất kỳ lạ.Có đoạn sâu thẳm có đoạn lại nông choèn thuyền đi đuợc ở khúc dưới dìa khoảng 10km còn trở lên bị đá ngăn trở lại.Có một khúc cua đột ngột vào chỏm cỏ nhô ra mặt sông đến 20m nước sông lắng đọng thành hồ nước con con. Ở đó có  nhiều cá và hền lắm.Chính chỗ này tôi và chị hai thường đi đãi.Những người dân nơi đây họ sống nhờ vào sông Đà Rằng rất nhiều :người thì giăng cá đãi ốc rất nhiều xe và cộ đến xúc cát và đãi sạn .Nhiều người dân ở xã Bình Ngọc nằm ở tả ngạn sông Đà Rằng làm vườn đều nhờ vào nước sông này .Mùa nắng nước sông cũng vơi đi phần nhiều có đôi chỗ còn trơ một bãi cát có thể làm được cả sân bóng nhưng đến mùa nước lớn thì nước sông tràn vào .Cả vườn nhà tôi sau khi nước rút để lại những vùng này lớp phù sa màu mỡ hứa hẹn cho những mùa bội thu.Và đây vẫn là con sông êm trôi con sông thân yêu  đã sống mãi trong tôi  từng ngày và “sông Ba ơi ai xa mà không thấy nhớ”*.Với cư dân trong vùng dòng sông kì vĩ này không chỉ gắn với bao kĩ niệm ấu thơ  mà còn chứng nhân một thời của bao nhiêu sự kiện lịch sử huyền thoại.Sông Đà Rằng nằm gắn liền với con đường số năm lịch sử chính con đường này quân và dân Phú Yên đã chặn đứng và làm tan tác bao sư đoàn nguỵ quyền để giải phóng tỉnh luỵ Phú Yên và góp phần giải phóng hoàn toàn miền nam đất nước.

   Thật là một con sông vừa “kiên trung” ”hiên ngang” ”anh dũng kiên cường”.Hầu  như toàn bộ những người con đất Phú sinh ra lớn lên  và trưởng thành  cũng nhờ chính con sông này . Đây còn là nơi mưu sinh trong suốt cả cuộc đời ….với những cánh đồng xanh non rộng đến ngút tầm mắt .Sông Ba cung cấp nước quanh năm cho đồng bằng Tuy Hoà với diện thích  hơn 20.000ha là vựa lúa lớn nhất miền trung Viẹt Nam. Đồng bằng này  cho ra cả những “hạt mến hạt thương”** để có thể vừa “chăm quê hương”** và “mang tới chiến trường”**.

     Dọc sông Đà Rằng có nhiều danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử ví như ngọn tháp chăm cổ kính  tên Tháp Nhạn nằm bên bờ biển phía đông dòng sông Đà Rằng với bốn cây cầu đường bộ và đường sắt chạy song song qua sông. Đứng ở độ cao 64m của đỉnh nuí Nhạn chúng ta mới thực sự thấy hết vẻ đẹp kì vĩ của dòng sông khi chảy qua giữa lòng thành phố  và những đêm trăng sáng cùng với độ cao này nhìn xuống dòng  sông ta mới thấy được vẻ đẹp huyền diệu của dòng sông trãi dài ánh bạc.Hằng năm vào dịp lễ tết trên núi Nhạn tổ chức nhiều hoạt động văn nghê vui chơi giải trí . Đặc biệt là rằm tháng giêng âm lịch nơi đây diễn ra hội thơ nguyên tiêu làm cả tháp Nhạn bừng sáng đã thu hút đông đảo văn nghệ sĩ và du khách gần xa.Và có ai đã từng ngắm  hoàng hôn trên cầu Đà Rằng hay những chuyến đò Ngọc Lãng trong buổi bình minh trên Sông Đà Rằng tôi chắn rằng sẽ rất khó phai bởi những khoảnh khắc tuyệt diệu đó.Ngày nay Núi Nhạn và Sông Đà Rằng được xem là biểu tượng của Phú Yên  và nhân dịp kỷ niệm 400 năm ngày thành lập tỉnh Phú Yên  tôi chắc rằng sẽ có nhiều hoạt đọng và lễ hội  diễn ra và sẽ thu hút du khách trong và ngoài  nước đến thăm.

               “Có khoảng trời nào xanh hơn đồng lúa có quê hương nào đẹp tựa Phú Yên.Hỡi ai ra Bắc vào Nam dừng chân ghé lại mà thăm quê mình”.***

Phú Yên quê tôi đó phong cảnh hữu tình hoà quyện với bao tấm lòng mến khách của người dân nơi đây.Hãy đến với quê hương chúng tôi ngoài những vẻ đẹp vốn có của thiên nhiên ban tặng các bạn sẽ được nhận những tình cảm chất phác nồng nàn chân quê đậm đà đất Phú.Vậy bạn đã từng ghé thăm đất Phú quê tôi bạn sẽ có dịp ngắm nhìn hoàng hôn trên cầu Đà Rằng sự yên ả của chuyến đò Ngọc Lãng trong buổi bình minh Sông Ba ngắm nhìn  ngọn tháp Chăm cổ kính giữa thành phố hay sự náo nhiệt  của ngày xuân vui hội sông nước với xuân yên bình trong đêm hội hoa đăng.Hãy đến với những người dân đất Phú.Người con quê hương luôn luôn hướng về đất mẹ.

                                                                Đ.T.M.T

Chú thích:* bài hát “sông ba yêu thương”

  • *bài hát “hạt gạo Tuy Hoà”
  • Bài hát “Yêu lắm quê mình”